وعده‌های پزشکیان در میانه جنگ و تحریم چقدر محقق شد؟

به گزارش ایسنا، در آستانه فرا رسیدن هفته دولت، بر کسی پوشیده نیست که دولت چهاردهم در دو سال گذشته شرایط ویژه‌ای را تجربه کرده است؛ از آغاز به کارش با ترور شهید اسماعیل هنیه تا جنگ ۴۰ روزه، اما سئوال اصلی این است مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری، در این مسیر پر فراز و نشیب که جنگ نیز بر روی آن سایه انداخته است، تا چه میزان توانسته با تکیه بر توان دولتمردان در مسیر تحقق وعده‌های انتخاباتی خود گام بردارد؟

پزشکیان خلاف بسیاری از نامزدهای انتخاباتی، در رقابت‌های دوران انتخابات عمداً از وعده‌های عددی و بزرگ فاصله گرفت و بر این اصل تاکید داشت که «وعده غیرکارشناسی» نمی‌دهد.

رئیس دولت چهاردهم که در جریان رقابت‌های انتخاباتی خود را «صدای بی‌صدایان» معرفی و بر تلاش جهت تحقق «حق» و «عدالت» در جامعه و اجرای احکام «برنامه هفتم پیشرفت» تاکید کرده بود.

ارتباطات مناسب و سازنده با دنیا برای رفع یا کاهش تحریم‌ها، افزایش سرمایه‌گذاری خارجی برای تحقق رشد اقتصادی و اجرای قوانین به جای ایجاد قوانین جدید، از مهمترین محورهای عنوان شده است که در اولویت برنامه‌های اقتصادی پزشکیان قرار داشت.

محور شعارهای انتخاباتی رئیس‌جمهوری چه بود؟

استفاده از ظرفیت‌های داخلی با تکیه بر «وفاق ملی» برای حل مسائل کشور، رفع فیلترینگ و آزادتر کردن اینترنت، جمع‌شدن گشت ارشاد و مخالفت با برخوردهای قهری در مسئله حجاب، بهبود رابطه با جهان، رفع تحریم‌ها و احیای برجام، حل مسئله FATF، کنترل تورم و جلوگیری از چاپ پول، اصلاح سیاست ارزی، آزادسازی واردات خودرو، عدم دخالت دولت در بورس، اصلاح یارانه‌ها و توزیع عادلانه‌تر آن، جذب سرمایه خارجی و رشد اقتصادی از جمله وعده‌هایی بود که مسعود پزشکیان در دوران رقابت‌های انتخاباتی از تریبون‌ها مطرح کرد.

رئیس‌جمهوری در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ خلاف برخی نامزدهای ادوار گذشته، فهرست بلندبالایی از وعده‌های عدددار درباره میزان کاهش تورم، قیمت ارز، تعداد شغل یا ساخت مسکن ارائه نکرد. بخش مهمی از پیام انتخاباتی مسعود پزشکیان بر «تغییر رویکرد» در اداره کشور استوار بود؛ از اصلاح سیاست خارجی و تلاش برای رفع تحریم‌ها و حل مسئله FATF گرفته تا مخالفت با اقتصاد دستوری، رفع فیلترینگ، تغییر شیوه مواجهه با مسئله حجاب و گشت ارشاد و تشکیل دولتی مبتنی بر کارشناسی و از همه مهم تر تکیه بر «وفاق ملی».

اکنون که حدود دو سال از انتخابات تیر ماه سال ۱۴۰۳ گذشته و دولت چهاردهم در شرایطی متفاوت از زمان تبلیغات انتخاباتی، از جنگ و تحریم تا ناترازی انرژی و فشارهای اقتصادی، کشور را اداره کرده، این پرسش مطرح است که کدام وعده‌ها به مرحله اجرا رسیده، کدام‌ها نیمه‌تمام مانده و کدام مطالبات اساساً خارج از اختیار مستقیم رئیس‌جمهوری بوده است؟

پزشکیان بعد از تشکیل دولت صراحتاً گفت هر فردی که بتواند در چارچوب سیاست‌های کلان کشور به دولت کمک کند، حتی اگر در انتخابات به رقیب او رأی داده باشد، قابل استفاده است. او همچنین انتصاب زنان، اقوام و اقلیت‌های مذهبی در دولت را بخشی از تلاش برای ایجاد وفاق دانست.

وعده‌هایی که قرار بود «رویکرد اداره کشور» را تغییر دهد

پزشکیان در انتخابات بیش از آنکه بگوید «چه چیزی به مردم می‌دهم»، بر این تأکید داشت که «چگونه کشور را اداره خواهم کرد». وی در زمان رقابت‌های انتخاباتی تاکید کرد قصد دارد تصمیم‌گیری را از شعار و منازعه جناحی به سمت کارشناسی ببرد و با استفاده از ظرفیت همه جناح‌های سیاسی کشور و با تکیه بر نیروهای متخصص، اجرای برنامه هفتم توسعه را دنبال کند.

آیا پزشکیان این روزها را می‌دید؟

پزشکیان در زمان انتخابات در شرایطی وعده‌های خود را مطرح کرد که هنوز جنگ ۱۲روزه و تحولات پس از آن رخ نداده بود؛ بنابراین مقایسه عملکرد دولت با وعده‌های انتخاباتی بدون درنظر گرفتن تغییر محیط سیاسی، اقتصادی و امنیتی کشور، مقایسه کاملی نیست.

او اجرای برنامه هفتم توسعه و قوانین موجود را محوری‌ترین برنامه خود در دوران ریاست جمهوری اعلام کرد و در موضع گیری‌های انتخاباتی خود تاکید داشت با «وفاق ملی» می‌توان بر تمام مشکلات و فشارها غلبه کرد، اما شرایط چه میزان با رئیس‌جمهوری منتخب مردم همراهی کرد؟ آیا او به‌عنوان نامزد انتخابات تیرماه ۱۴۰۳، پیش بینی می‌کرد مراسم تحلیف ریاست جمهوری‌اش با ترور شهید اسماعیل هنیه در تهران هم زمان شود و دولت چهاردهم تا میانه راه خود دو جنگ نظامی تحمیلی را پشت سر گذاشته باشد؟ قطعاً پاسخ منفی است، شرایطی که در آن پزشکیان، نامزد انتخابات سال ۱۴۰۳، پشت تریبون رقابت‌های انتخاباتی ایستاد و درباره وعده‌های انتخاباتی خود با مردم سخن گفت، با شرایطی که وی به عنوان رئیس جمهوری، در دو سال عمر دولت چهاردهم تجربه کرده است فاصله معناداری دارد.

اما آیا شرایط حاکم بر کشور موجب شد تا دولت چهاردهم از حرکت بایستد؟ هرکس با عینک انصاف به عمکرد دولت چهاردهم بنگرد، در پاسخ به این سئوال حداقل نزد خود می‌داند هیچکدام از این فشارها مانع حرکت دولت چهاردهم نشد. پزشکیان از زمانی که بر صندلی ریاست جمهوری تکیه زد، تمام تلاش خود را به کار گرفت تا فشارهای سیاسی و جناجی را کنار بزند و با تکیه بر اصل «وفاق ملی» در مسیر تحقق وعده های انتخاباتی خود گام بردارد. او صراحتا گفت: ادعا نمی‌کنم که ۱۰۰ درصد موفق بوده‌ایم، اما کابینه ما بالاخره رنگ و بوی وفاق دارد.

 سیاست خارجی؛ پاشنه آشل شعار انتخاباتی نامزدها

در دوران رقابت‌های انتخاباتی، پزشکیان تحریم را نه یک مسئله قابل چشم‌پوشی، بلکه یکی از موانع جدی اقتصاد ایران می‌دانست. او در مناظرات انتخاباتی صراحتاً گفت «تحریم فاجعه است» و انتقاد کرد که صرفاً با ادعای دور زدن تحریم نمی‌توان مشکلات اقتصادی را حل کرد. پزشکیان همچنین تحقق رشد اقتصادی را به ارتباط با کشورهای منطقه و جهان گره زد و در بحث برجام و FATF خواستار مشخص شدن مسیر تعامل مالی و اقتصادی کشور با جهان شد. در اقتصاد داخلی نیز «دوری از اقتصاد دستوری» یکی از کلیدواژه‌های اصلی تبلیغات مسعود پزشکیان بود.

پزشکیان، با انتقاد از قیمت‌گذاری دستوری و چندنرخی بودن بازارها، بر اصلاح سازوکارهای اقتصادی برای حذف فساد تاکید داشت، اما شاید بخشی که وعده‌های او را برای افکار عمومی ملموس‌تر کرد، حوزه اجتماعی بود؛ جایی که رفع فیلترینگ و مخالفت با برخوردهای قهری در موضوع حجاب و گشت ارشاد به یکی از مهم‌ترین مطالبات هوادارانش تبدیل شد.

ایسنا در هفته دولت، در سلسله گزارش هایی که در روزهای آتی منتشر خواهد شد، به بررسی عملکرد دولت در چارچوب هر کدام از سرفصل های شعارهای انتخاباتی رئیس‌جمهوری می‌پردازد و میزان تحقق هر کدام از این شعارها را متناسب با شرایط کشور نقد و بررسی می‌کند.

انتهای پیام