کارنامه عملکرد وزارت نفت در دولت چهاردهم؛ از جهش تولید تا آزمون مدیریت بحران

وزارت نفت در گزارش عملکرد رسمی خود، دستاوردهای این مجموعه تا پایان سال ۱۴۰۴ را تشریح کرد. محور اصلی این گزارش، افزایش روزانه ۲۳۰ هزار بشکه‌ای تولید نفت خام و رشد ۴۱ میلیون مترمکعبی تولید گاز نسبت به سال ۱۴۰۲ است. با وجود انتشار این ارقام از سوی وزارت نفت، باید توجه داشت که در «پوسترهای شانا» ارزیابی مستقل یا حسابرسی‌ فنی درباره میزان پایداری و تحقق کامل این شاخص‌ها ارائه نشده است.

جلالات نیوز به نقل از شانا، مهم‌ترین محورهای کارنامه دولت چهاردهم را در ادامه بررسی می‌کند:

بر پایه گزارش وزارت نفت، تولید نفت خام تا پایان سال ۱۴۰۴ نسبت به ابتدای دولت چهاردهم، حدود ۲۳۰ هزار بشکه در روز افزایش یافته است. وزارت نفت مدعی تحقق اهداف تعیین‌شده برای برداشت از میدان‌های مشترک در سال ۱۴۰۴ است؛ هرچند جزئیات سهم هر میدان یا مبنای دقیق تولید پیش از آغاز دولت، در گزارش‌های منتشرشده شفاف‌سازی نشده است. در همین دوره، تولید گاز غنی در پارس جنوبی نیز به رکورد روزانه ۷۳۰ میلیون مترمکعب در زمستان ۱۴۰۴ دست یافت.

توان عملیاتی طرح‌های جمع‌آوری گازهای همراه نفت تا پایان سال ۱۴۰۴ به ۵.۹ میلیارد مترمکعب رسید که به گفته وزارت نفت، معادل تحقق بیش از ۹۵ درصد از اهداف برنامه هفتم پیشرفت است. البته بهره‌برداری بهینه از این ظرفیت، مشروط به تکمیل شبکه انتقال و واحدهای فرآورش و مصرف‌کننده نهایی است.

بنزین: تولید روزانه بنزین پالایشگاهی حدود ۹ میلیون لیتر افزایش داشته و عملیات بانکرینگ (سوخت‌رسانی به کشتی‌ها) نیز ۳۴ درصد رشد ثبت کرده است.
سوخت نیروگاهی: ذخایر نفت‌گاز در آبان ۱۴۰۴ از مرز ۳.۴ میلیارد لیتر عبور کرد که نشان‌دهنده پر شدن بیش از ۹۰ درصد ظرفیت مخازن است.
پتروشیمی: با وجود برنامه‌ریزی برای ایجاد ۵.۲ میلیون تن ظرفیت جدید، چهار طرح پتروشیمی با ظرفیت تجمیعی ۲.۶ میلیون تن، علیرغم تکمیل فیزیکی، به دلیل آنچه «شرایط جنگی» عنوان شده، به بهره‌برداری نرسیدند. جزئیات دقیق‌تری از زمان راه‌اندازی این طرح‌ها ارائه نشده است.

فرآورش: هفت قرارداد برای احداث واحدهای فرآورش سریع‌الاحداث با ظرفیت مجموع ۴۳۰ هزار بشکه در روز با بخش خصوصی امضا شده است. اجرای کامل این قراردادها می‌تواند ۱۰ درصد از عملیات فرآورش نفت کشور را به بخش خصوصی واگذار کند، اما زمان‌بندی دقیق و ارزش این قراردادها همچنان در هاله‌ای از ابهام است.
مسئولیت اجتماعی (CSR): از ۱۲ هزار و ۲۹۴ طرح ابلاغ‌شده به شرکت ملی نفت، ۲ هزار و ۸۵۸ پروژه (معادل ۲۳ درصد) با صرف هزینه ۹.۶ همت تکمیل شده و بیش از ۹ هزار پروژه دیگر در مراحل اجرایی قرار دارند.

وزارت نفت از ایجاد زیرساخت مدیریت هوشمند انرژی برای پایش حداکثر ۲۴ ساعته داده‌ها خبر داده و ۸۱ قرارداد برای کاهش مصرف گاز با ۲۰ شرکت متقاضی منعقد کرده است.
بخش پایانی گزارش به مدیریت بحران‌های سال ۱۴۰۴ اختصاص دارد؛ به‌ویژه حادثه ۱۶ اسفند که با حمله به زیرساخت‌ها و خروج چهار پالایشگاه گازی عسلویه همراه بود. طبق روایت وزارت نفت، با مدیریت شبکه، جریان سوخت‌رسانی در تهران و استان‌های شمالی کشور حفظ شد.

گزارش دوساله وزارت نفت، ضمن ترسیم فضای دستاوردها، چالش‌های کلانی چون ناترازی گاز و فرآورده، افت توان عملیاتی پتروشیمی‌ها، محدودیت در صادرات، کمبود منابع مالی و دشواری در تعاملات بانکی و تکنولوژیک را به عنوان موانع اصلی پیش روی صنعت نفت کشور برمی‌شمارد.