نفت ۱۰۰ دلاری شد؛ زنگ خطر برای ذخایر اضطراری جهان با تشدید تنش‌های تهران و واشنگتن

جلالات نیوز:

قیمت نفت برنت برای نخستین‌بار در شش هفته گذشته از مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرد. این جهش قیمتی هم‌زمان با تشدید درگیری‌ها میان ایران و آمریکا، کاهش چشمگیر صادرات خاورمیانه و افت بی‌سابقه ذخایر راهبردی کشورهای مصرف‌کننده رقم خورده است.

بر اساس داده‌های بازار، قیمت نفت برنت از ابتدای ماه گذشته تاکنون حدود ۲۵ درصد رشد داشته است؛ امری که نشان‌دهنده ناامیدی معامله‌گران از دستیابی تهران و واشنگتن به راه‌حلی پایدار برای پایان دادن به جنگ شش‌ماهه است.

اشتعال زیرساخت‌های نفتی و آسیب‌پذیری تنگه هرمز

دور تازه رشد قیمت‌ها پس از حملات حوثی‌های یمن به تأسیسات انرژی عربستان سعودی شتاب گرفت. این حملات که منجر به آتش‌سوزی در بخش‌هایی از زیرساخت‌های نفتی این کشور شد، نگرانی‌ها درباره گسترش اختلال در عرضه انرژی به سراسر خلیج فارس را به اوج رسانده است.

تثبیت قیمت برنت بالای ۱۰۰ دلار نشان می‌دهد که بازار جهانی نفت پس از ماه‌ها کاهش صادرات از مسیر کلیدی تنگه هرمز و تخلیه ذخایر پشتیبان، در برابر شوک‌های جدید بسیار آسیب‌پذیر شده است.

تاماس وارگا، تحلیلگر برجسته شرکت PVM در این باره می‌گوید:

«رفتار معامله‌گران نشان می‌دهد بازار تا زمان بازگشایی کامل تنگه هرمز و ازسرگیری جریان بدون وقفه نفت، هیچ انتظاری برای برقراری تعادل میان عرضه و تقاضا ندارد.»

هشدار تورمی؛ فاصله‌ی ۲۶ دلاری تا رکورد جنگ

با وجود جهش اخیر، قیمت کنونی برنت هنوز ۲۶ دلار با رکورد ۱۲۶ دلاری ماه آوریل (اوج نخستین شوک‌های جنگی) فاصله دارد. با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که تداوم نفت ۱۰۰ دلاری می‌تواند هزینه‌های حمل‌ونقل و تولید را به شدت افزایش داده، فشارهای تورمی را در سطح بین‌المللی احیا کند و روند کاهش نرخ بهره توسط بانک‌های مرکزی را به تعویق بیندازد.

خط قرمز در واشنگتن؛ ذخایر استراتژیک آمریکا در کمترین سطح از ۱۹۸۲

شش ماه اختلال در صادرات خاورمیانه، ذخایر بسیاری از کشورها را خالی کرده است. در این میان، ایالات متحده دست به برداشت‌های گسترده‌ای از «ذخایر راهبردی نفت» (SPR) زده، به طوری که موجودی آن به ۲۸۹.۷ میلیون بشکه کاهش یافته است—رقمی که کمترین میزان از سال ۱۹۸۲ تاکنون محسوب می‌شود.

این برداشت‌ها که در دوره‌های ریاست‌جمهوری جو بایدن و دونالد ترامپ با هدف مهار قیمت سوخت انجام شده، اکنون دست واشنگتن را برای پاسخ به شوک‌های جدید عرضه کاملاً بسته است.

هم‌زمان، قیمت متوسط بنزین در آمریکا برای تعطیلات روز کارگر حدود ۴.۰۳ دلار در هر گالن پیش‌بینی شده است. خط قرمز ۴ دلاری برای مصرف‌کنندگان آمریکایی بسیار محسوس است و می‌تواند در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر، ریسک سیاسی سنگینی برای حزب جمهوری‌خواه به همراه داشته باشد.

مصرف سه‌چهارم از ذخایر اضطراری آژانس بین‌المللی انرژی

آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) در ماه مارس مجوز آزادسازی ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از ذخایر اضطراری اعضای خود را صادر کرد که تاکنون نزدیک به ۷۵ درصد (سه‌چهارم) این حجم وارد بازار شده است.

بر اساس آمار IEA:

• مجموع ذخایر روی زمین و دریا (شامل موجودی تجاری، ذخایر راهبردی آمریکا، ذخایر چین و نفت در حال ترانزیت) در ماه ژوئیه به کمتر از ۷.۹ میلیارد بشکه رسید. این رقم در ماه فوریه نزدیک به ۸.۳ میلیارد بشکه بود.
• بخشی از این ذخایر متعلق به خریداران مشخص یا کشورهایی نظیر چین است که اطلاعات محدودی از موجودی واقعی خود ارائه می‌دهند؛ بنابراین تمام این رقم در کوتاه‌مدت برای کنترل قیمت‌ها قابل استفاده نیست.

حذف ۱۰ میلیون بشکه نفت از صادرات روزانه

داده‌های شرکت ردیابی نفتکش‌ها (Vortexa) نشان می‌دهد جنگ جاری باعث حذف روزانه ۱۰ میلیون بشکه نفت از بازار صادراتی شده است—حجمی برابر با ۱۰ درصد کل تقاضای جهانی.

اگرچه کشورهایی مانند آمریکا، کانادا و گویان میزان تولید خود را افزایش داده‌اند، اما IEA پیش‌بینی می‌کند عرضه جهانی نفت در سال جاری در مجموع روزانه ۴.۳ میلیون بشکه (معادل ۴ درصد) کاهش یابد.

جفری کوری، رئیس مشترک Abaxx Markets با تأکید بر اینکه رشد قیمت‌ها یک پدیده زودگذر نیست، تصریح کرد:

«بازار با یک تغییر ساختاری و افزایش صرف امنیتی (Security Premium) روبه‌رو شده است؛ هزینه‌ای که با تحلیل رفتن ذخایر و تداوم اختلال در صادرات، ابعاد بزرگ‌تری به خود خواهد گرفت.»